Apartmanda Haşere ve Zararlı Mücadelesi: İlaçlama Rehberi

Giriş

Apartman ve sitelerde haşere sorunu, hem hijyen hem de sağlık açısından ciddi riskler oluşturur. Türkiye'de Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve yerel belediye yönetmelikleri, bina yönetimlerini bu konuda sorumlu tutar. Bu rehberde, profesyonel haşere mücadelesinden ev yapımı önlemlere kadar kapsamlı bilgi bulacaksınız.

Apartmanlarda En Sık Görülen Zararlılar

1. Hamamböceği (Kalorifer Böceği)

Türler:

• Alman hamamböceği (küçük, açık kahve)
• Amerikan hamamböceği (büyük, koyu kahve)
• Şark hamamböceği (siyah, nem seven)

Yaşam Alanları:

• Mutfak dolapları
• Banyo ve tuvalet
• Kalorifer tesisatı boşlukları
• Elektrik panoları
• Çöp alanları

Sağlık Riskleri:

• Salmonella taşıyıcısı
• Alerjik reaksiyonlar
• Astım tetikleyici
• Gıda kontaminasyonu

2. Fareler ve Sıçanlar

Türler:

• Ev faresi
• Çatı sıçanı
• Lağım sıçanı

Belirtiler:

• Dışkı izleri
• Kemirme izleri
• Gece sesleri
• Yuvalar
• Koku

Sağlık Riskleri:

• Leptospiroz
• Hantavirüs
• Salmonella
• Veba (nadir)

3. Karıncalar

Türler:

• Şeker karıncası
• Kırmızı karınca
• Marangoz karınca

Giriş Noktaları:

• Pencere kenarları
• Kapı altları
• Tesisat delikleri
• Çatlaklar

4. Güveler

Türler:

• Elbise güvesi
• Gıda güvesi

Hasar:

• Kumaş ve halı tahribatı
• Kuru gıda kontaminasyonu

5. Sivrisinek

Üreme Alanları:

• Durgun su birikintileri
• Saksı altlıkları
• Tıkalı yağmur oluğu
• Klima drenaj suları

Hastalıklar:

• Batı Nil Virüsü
• Dang humması (nadir)

6. Tahtakurusu

Belirtiler:

• Kaşıntılı ısırık izleri
• Yatak kenarlarında dışkı lekeleri
• Tatlımsı koku

Yayılma:

• Mobilya alışverişi
• Seyahat
• Komşu dairelerden geçiş

Profesyonel İlaçlama

İlaçlama Türleri

1. Genel İlaçlama (Püskürtme)

• Tüm ortak alanlara uygulanır
• Hamamböceği, karınca, örümcek için etkili
• 2-4 saat sonra alana girilebilir

2. Jel Uygulama

• Noktasal uygulama
• Çocuk ve evcil hayvan güvenli
• Uzun süreli etki
• Hamamböceği için ideal

3. Tütsüleme (Fumigasyon)

• Kapalı alanlarda yoğun istila için
• Tahliye gerektirir
• En etkili yöntem

4. Rodentisit (Fare Zehiri)

• Yem istasyonları
• Güvenli kutularda
• Düzenli kontrol gerekli

5. Biyolojik Mücadele

• Kimyasal kullanmadan
• Tuzaklar ve kapanlar
• Çevre dostu

Profesyonel Firma Seçimi

Aranacak Özellikler:

• İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatı
• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı izni
• Sigorta
• Referanslar
• Garanti süresi
• 7/24 destek

Sorulacak Sorular:

1. Hangi ilaçları kullanıyorsunuz?
2. İlaçların insan/hayvan güvenliği?
3. Kaç saat sonra alana girilebilir?
4. Garanti süresi ne kadar?
5. Tekrar ilaçlama dahil mi?

İlaçlama Maliyetleri (2024)

Hizmet	Maliyet (TL)	Kapsam
Daire ilaçlama	300 - 600	Tek daire
Ortak alan	500 - 1.500	Merdiven, bodrum
Site genel	1.500 - 5.000	Tüm ortak alanlar
Fare mücadelesi	500 - 2.000	Yem istasyonları
Sivrisinek	300 - 1.000	Dış alan

Yıllık Sözleşme Avantajları

• Düzenli kontrol: Aylık/çeyreklik ziyaret
• Maliyet avantajı: %20-30 tasarruf
• Garanti: Tekrar görülme durumunda ücretsiz
• Önleyici: Sorun büyümeden müdahale

İlaçlama Takvimi

Önerilen Program

Dönem	İşlem	Hedef Zararlı
Mart	1. Genel ilaçlama	Hamamböceği, karınca
Mayıs	Sivrisinek ilaçlama	Sivrisinek
Temmuz	2. Genel ilaçlama	Hamamböceği, karınca
Eylül	Fare kontrolü	Fare, sıçan
Kasım	Kış hazırlığı	Genel kontrol

Kritik Dönemler

İlkbahar (Mart-Mayıs):

• Haşere aktivitesi artışı
• İlk ilaçlama dönemi

Yaz (Haziran-Ağustos):

• Sivrisinek pik dönemi
• Karınca istilası

Sonbahar (Eylül-Kasım):

• Fareler içeri girmeye başlar
• İkinci ilaçlama dönemi

Apartman Yönetiminin Sorumlulukları

Yasal Zorunluluklar

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve Belediye Yönetmelikleri gereği:

• Ortak alanların ilaçlanması yönetimin sorumluluğundadır
• Haşere şikayetlerine müdahale zorunludur
• İlaçlama belgeleri saklanmalıdır

Ortak Alan İlaçlama

Kapsam:

• Merdiven boşluğu
• Bodrum kat
• Çatı katı
• Çöp odası
• Sığınak
• Otopark
• Bahçe

Daire İçi Sorumluluk

• Daire içi ilaçlama genellikle daire sakininin sorumluluğundadır
• Ancak yayılmayı önlemek için yönetim koordine edebilir
• Bazı yönetim planlarında tüm daireler dahil olabilir

Önleyici Tedbirler

Ortak Alan Önlemleri

Giriş Noktalarını Kapatın:

• Kapı altı fırça/fitil takın
• Tesisat delikleri macunlayın
• Pencere sineklikleri kontrol edin
• Havalandırık ızgaraları kontrol edin

Hijyen:

• Çöp odası düzenli temizlik
• Çöp konteynerleri kapaklı
• Durgun su birikintisi önleme
• Bahçe atıkları temizliği

Yapısal:

• Çatlak ve yarıkları onarın
• Nem sorunu çözümü
• Drenaj kontrolü

Daire İçi Önlemler

Mutfak:

• Gıdaları kapalı kaplarda saklayın
• Bulaşıkları biriktirmeyin
• Çöpü günlük boşaltın
• Fırın altını temizleyin
• Lavabo altı temiz ve kuru tutun

Banyo:

• Nemı önleyin
• Giderleri temiz tutun
• Sabun artıklarını temizleyin

Genel:

• Düzenli süpürge/elektrik süpürgesi
• Perde arkalarını kontrol
• Eski gazete/karton biriktirmeyin

Doğal ve Kimyasal İçermeyen Yöntemler

Hamamböceği İçin

Boraks + Şeker:

• 1 ölçü boraks + 1 ölçü pudra şekeri
• Geçiş noktalarına bırakın
• Çocuk ve hayvandan uzak tutun

Defne Yaprağı:

• Dolap köşelerine koyun
• Kokusu böcekleri uzaklaştırır

Salatalık Kabuğu:

• Taze kabukları dolaplara koyun
• Günlük değiştirin

Karınca İçin

Sirke Çözeltisi:

• 1:1 sirke + su
• Giriş noktalarına spreyleyin

Tarçın:

• Geçiş noktalarına serpin
• Kapı eşiklerine

Tebeşir Çizgisi:

• Karıncalar geçmez

Sivrisinek İçin

Durgun Su:

• Saksı altlıklarını boşaltın
• Kovalar ters çevirin
• Olukları temizleyin

Doğal Kovucular:

• Lavanta
• Nane
• Okaliptüs yağı
• Limon kabuğu

Tahtakurusu Özel Prosedür

Tahtakurusu, apartmanlarda hızla yayılabilen özel bir zararlıdır:

Tespit

• Yatak dikişlerini kontrol edin
• Çarşaf altlarını inceleyin
• Karyola köşelerini kontrol edin
• Tatlımsı koku

Mücadele

Kesinlikle profesyonel gerektirir:

1. Tüm tekstil 60°C'de yıkama
2. Isıl işlem (heat treatment)
3. Kimyasal uygulama
4. Minimum 2-3 seans
5. Komşu daireler kontrol

Yayılmayı Önleme

• İkinci el mobilya dikkatli alın
• Seyahat sonrası bavul kontrolü
• Otel kontrolü

İlaçlama Sonrası

Güvenlik Önlemleri

İlaçlama sonrası:

• Belirtilen süre bekleyin (genellikle 2-4 saat)
• İlk girişte havalandırın
• Yüzeyleri silin
• Yiyecekleri kapatın

Çocuklar ve Evcil Hayvanlar:

• Süre bitene kadar uzak tutun
• Yerde emeklemeyi önleyin
• Mama/su kaplarını kaldırın

Sonuç

Etkili haşere mücadelesi için:

1. Düzenli ilaçlama takvimi oluşturun
2. Profesyonel firma ile çalışın
3. Önleyici tedbirleri uygulayın
4. Tüm bina koordineli hareket etsin
5. Hijyen standartlarını koruyun

Unutmayın: "Temizlik, en iyi haşere ilacıdır."

---

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Ciddi istila durumlarında mutlaka profesyonel destek alın.