Apartman ve Sitelerde Deprem Hazırlığı: Kapsamlı Rehber

Apartman ve Sitelerde Deprem Hazırlığı: Kapsamlı Rehber

Türkiye, dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birinde yer almaktadır. Ülke topraklarının %92'si deprem tehlikesi altındadır ve nüfusun %95'i bu bölgelerde yaşamaktadır. Bu gerçeklik, apartman ve site yöneticileri için deprem hazırlığını hayati bir sorumluluk haline getirmektedir.

Bu kapsamlı rehberde, AFAD önerileri ve uluslararası en iyi uygulamalar çerçevesinde apartman ve sitelerde deprem hazırlığının tüm boyutlarını inceliyoruz.

Deprem Öncesi Hazırlık

Bina Güvenliği Değerlendirmesi

1. Riskli Yapı Tespiti:
Binanızın deprem güvenliğini anlamak için:

• Yapı denetim raporu kontrolü
• Riskli yapı tespiti başvurusu
• Deprem sigortası (DASK) durumu
• Yapı yaşı ve inşaat kalitesi değerlendirmesi

Riskli Yapı Tespit Süreci:

1. Lisanslı kuruluşa başvuru
2. Teknik inceleme ve rapor
3. Bakanlık onayı
4. Sonuç bildirimi

2. Yapısal Güçlendirme:
Riskli bulunan binalar için:

• Güçlendirme projesi hazırlatma
• Kat malikleri kararı (2/3 çoğunluk)
• Belediye ruhsatı
• Güçlendirme uygulaması
• Yapı kullanma izni yenileme

Güçlendirme Maliyeti (2026):

Yöntem	Maliyet (TL/m²)
Betonarme güçlendirme	3.000 - 5.000
Çelik güçlendirme	4.000 - 7.000
FRP ile güçlendirme	2.500 - 4.000

Ortak Alan Güvenliği

Kontrol Edilmesi Gereken Alanlar:

1. Merdivenler ve Koridorlar:

• Tıkanıklık olmamalı
• Acil çıkış yolları işaretli
• Gece aydınlatması yeterli
• Korkuluklar sağlam

2. Asansörler:

• Deprem sensörü mevcut mu?
• Acil aydınlatma
• İletişim sistemi çalışıyor mu?
• Periyodik bakım güncel mi?

3. Çatı ve Cephe:

• Gevşek elemanlar
• Su deposu sabitleme
• Anten ve klima dış ünite güvenliği
• Paratoner durumu

4. Bodrum ve Sığınak:

• Erişilebilirlik
• Havalandırma
• Aydınlatma
• Su/nem durumu

Deprem Acil Durum Planı

Plan İçeriği:

1. Risk Değerlendirmesi:

• Bina yapısal durumu
• Çevresel riskler (yakın binalar, altyapı)
• Sakin profili (yaşlı, engelli, çocuk)
• Kritik altyapı bağımlılıkları

2. Organizasyon Yapısı:

Acil Durum Koordinatörü (Yönetici)
├── Tahliye Sorumlusu
├── İlk Yardım Ekibi
├── Yangın Söndürme Ekibi
├── Arama Kurtarma İrtibat
└── İletişim Sorumlusu

3. Prosedürler:

• Deprem anı davranışı
• Tahliye prosedürü
• Toplanma alanı belirleme
• İletişim zinciri
• Kayıp kişi arama
• Afet sonrası eylemler

4. Kaynak Envanteri:

• İlk yardım malzemeleri
• Yangın söndürücüler
• Acil aydınlatma
• İletişim araçları
• Temel ihtiyaç malzemeleri

Tahliye Planı ve Toplanma Alanı

Tahliye Planı Oluşturma:

1. Tüm çıkış yollarının haritasını çıkarın
2. Her kat için tahliye rotası belirleyin
3. Engelli sakinler için özel plan yapın
4. Toplanma alanlarını işaretleyin
5. Alternatif rotalar belirleyin

Toplanma Alanı Kriterleri:

• Binadan en az 20-30 metre uzak
• Bina çökmesinden etkilenmeyecek
• Açık ve geniş alan
• Kolay erişilebilir
• Araç trafiğinden uzak

Apartman İçin Örnek:

• Birincil: Arka bahçe
• İkincil: Karşı sokak parkı
• Üçüncül: Mahalle okulu bahçesi

Acil Durum İletişimi

İletişim Zinciri:

1. Bina içi haberleşme sistemi
2. WhatsApp/Telegram acil grup
3. Alternatif iletişim noktası
4. Aile/yakın dışarıdan irtibat kişisi

Önemli Numaralar:

Kurum	Numara
AFAD	122
Acil Çağrı	112
İtfaiye	110
Polis	155
Elektrik Arıza	186
Doğalgaz Acil	187

Deprem Çantası ve Malzemeler

Bireysel Deprem Çantası:
Her daire için hazırlanmalı, kolay ulaşılabilir yerde saklanmalı.

Temel İçerik:

• Su (kişi başı günlük 3 litre, 3 günlük)
• Bozulmayan gıda (konserve, kuruyemiş, bisküvi)
• İlk yardım çantası
• El feneri ve yedek pil
• Düdük
• Radyo (pilli veya dinamolu)
• Önemli belge fotokopileri
• Nakit para (küçük kupürler)
• İlaçlar (düzenli kullanılanlar)
• Giysi (mevsime uygun)
• Hijyen malzemeleri
• Şarj cihazı/powerbank

Ortak Alan Acil Malzemeleri:

• Büyük ilk yardım çantası
• Sedye
• Yangın söndürücü (her katta)
• Acil aydınlatma
• Megafon
• Halat ve el aletleri
• Battaniye
• Su bidonu (depoda)

Tatbikat ve Eğitim

Tatbikat Programı:

Tatbikat Türü	Sıklık
Masa başı tatbikatı	3 ayda bir
Tahliye tatbikatı	6 ayda bir
Tam ölçekli tatbikat	Yılda bir

Tatbikat Adımları:

1. Tarih ve saat belirleme
2. Sakinlere önceden duyuru
3. Senaryonun hazırlanması
4. Tatbikat uygulama
5. Değerlendirme toplantısı
6. İyileştirme aksiyonları

Eğitim Konuları:

• Deprem anında korunma (Çök-Kapan-Tutun)
• Temel ilk yardım
• Yangın söndürücü kullanımı
• Gaz vanası kapatma
• Tahliye prosedürü

Deprem Anında Yapılacaklar

Çök-Kapan-Tutun Yöntemi

AFAD Önerisi:

1. ÇÖK: Yere çök, dizlerinin üzerine gel
2. KAPAN: Sağlam bir mobilyanın (masa) altına gir, yoksa iç duvar dibine çömel
3. TUTUN: Sallantı durana kadar pozisyonu koru, başını kolla

Nerede Olursanız Olun:

• İç mekanda: Pencere, cam, ağır mobilyadan uzak dur
• Merdivende: Hemen durarak pozisyon al
• Asansörde: Tüm katlara bas, durduğu katta in
• Dışarıda: Bina, elektrik hattı, ağaçtan uzaklaş
• Araçta: Dur, araçta kal, köprü/geçitten uzaklaş

Tahliye Kararı

Ne Zaman Tahliye Edilmeli:

• Bina görünür hasar almışsa
• Gaz kokusu varsa
• Yangın çıkmışsa
• Yetkililer tahliye emri verdiyse

Tahliye Sırasında:

1. Asansör kullanmayın
2. Merdivenlerde sakin hareket edin
3. Kapıları açık bırakın
4. Elektrik ve gaz vanalarını kapatın
5. Deprem çantanızı alın
6. Toplanma alanına gidin

Deprem Sonrası Yönetim

İlk 72 Saat

Hemen Sonra (0-2 saat):

1. Yaralı kontrolü ve ilk yardım
2. Gaz kaçağı kontrolü (koku, ses)
3. Elektrik sigortası kapatma
4. Bina hasarı gözlemleme
5. Radyodan bilgi alma

Kısa Dönem (2-24 saat):

1. Toplanma alanında sayım
2. Kayıp kişi bildirimi
3. Yaralıların hastaneye ulaştırılması
4. Temel ihtiyaçların karşılanması
5. Güvenli barınma organizasyonu

Orta Dönem (24-72 saat):

1. Bina hasar tespiti (uzman)
2. Geçici barınma organizasyonu
3. Resmi kurumlara bildirim
4. Sigorta şirketine başvuru
5. Tedarik zinciri kurma

Hasar Tespit Süreci

Ön Hasar Değerlendirmesi:
Binaya girip girmemeye karar vermek için:

• Görünür çatlaklar
• Eğilme/çökme belirtileri
• Kolon/kiriş hasarları
• Zemin kaymaları

Resmi Hasar Tespiti:

1. AFAD/Belediye başvurusu
2. Teknik heyet incelemesi
3. Hasar tespit raporu
4. Sonuç bildirimi

Hasar Kategorileri:

Kategori	Açıklama
Hasarsız	Kullanılabilir
Az Hasarlı	Onarımla kullanılabilir
Orta Hasarlı	Detaylı inceleme gerekli
Ağır Hasarlı	Güçlendirme veya yıkım
Yıkık	Tamamen kullanılamaz

Sigorta ve Tazminat Süreci

DASK Başvurusu:

1. ALO 125 veya online başvuru
2. Poliçe bilgileri
3. Hasar fotoğrafları
4. Eksper incelemesi
5. Tazminat ödemesi

DASK Kapsamı:

• Deprem kaynaklı bina hasarları
• Deprem sonucu yangın
• Deprem sonucu yer kayması
• Kapsam dışı: Eşya, kira kaybı, araç

Konut Sigortası:
DASK'ı tamamlayıcı olarak:

• Eşya hasarları
• Alternatif konaklama
• Sorumluluk teminatı

Geçici Barınma Organizasyonu

AFAD Koordinasyonu:

• Çadır kent
• Konteyner kent
• Kira yardımı

Site/Apartman Düzeyinde:

• Hasarsız dairelerde geçici konaklama
• Sosyal dayanışma organizasyonu
• Temel ihtiyaç tedariki

Özel Gruplar İçin Hazırlık

Yaşlı Sakinler

Özel Dikkat Noktaları:

• Kolay erişilebilir deprem çantası
• İlaç listesi ve yedek ilaç
• Tıbbi cihaz yedek güç kaynağı
• Özel tahliye yardımı planı
• Acil irtibat kişisi belirleme

Engelli Bireyler

Hazırlık Önerileri:

• Bireysel acil durum planı
• Yardımcı cihaz yedekleri
• Özel taşıma ekipmanı
• Yardımcı komşu belirleme
• Görsel/işitsel alarm sistemleri

Çocuklu Aileler

Dikkat Edilecekler:

• Çocuk dostu deprem eğitimi
• Bebek/çocuk ihtiyaçları (mama, bez, ilaç)
• Oyuncak/avutucu eşya
• Okul tahliye planı bilgisi
• Aile buluşma noktası belirleme

Apartman Yöneticisi Sorumlulukları

Yasal Yükümlülükler

634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu:

• Ortak alanların bakım ve güvenliği
• Acil durum önlemlerinin alınması
• Sakinlerin bilgilendirilmesi

AFAD Mevzuatı:

• Bina acil durum planı hazırlama
• Tatbikat düzenleme
• Acil malzeme bulundurma

Yönetici Checklist

Deprem Öncesi:

• Bina yapısal durumu kontrolü
• DASK poliçesi güncelleme
• Acil durum planı hazırlama
• Tahliye planı oluşturma
• Toplanma alanı belirleme
• Acil malzeme tedariki
• İletişim listesi güncelleme
• Tatbikat düzenleme
• Sakinleri bilgilendirme

Deprem Sonrası:

• Sakin sayımı
• Hasar değerlendirme
• Yetkililere bildirim
• Sigorta başvurusu
• Geçici barınma koordinasyonu
• İletişim yönetimi

Apartora ile Afet Yönetimi

Apartora'nın site yönetim platformu, afet yönetiminde yardımcı olur:

• Sakin veritabanı: Güncel iletişim bilgileri, özel durumlar
• Acil bildirim: Toplu SMS/uygulama bildirimi
• Belge yönetimi: Plan ve prosedürlerin saklanması
• Checklist takibi: Hazırlık adımlarının izlenmesi
• İletişim kaydı: Olay sonrası iletişim arşivi

Sonuç

Deprem hazırlığı, "olursa" değil "olduğunda" perspektifiyle ele alınmalıdır. Apartman ve site yöneticileri olarak:

1. Önleme: Bina güvenliğini değerlendirin, gerekirse güçlendirme yapın
2. Hazırlık: Plan yapın, malzeme tedarik edin, tatbikat düzenleyin
3. Müdahale: Deprem anı ve hemen sonrası için prosedürler belirleyin
4. İyileşme: Afet sonrası yönetim planı hazırlayın

Hazırlıklı olmak, can kaybını minimize eder ve toparlanma sürecini hızlandırır.

---

Apartman yönetimi ve acil durum koordinasyonu için Apartora'nın dijital yönetim çözümlerini keşfedin.