Temizlik Şirketi SGK Yükümlülükleri ve İş Güvenliği Mevzuatı Rehberi
Temizlik sektörü, yoğun insan gücü kullanan ve çeşitli iş güvenliği risklerini barındıran bir sektördür. SGK yükümlülüklerini doğru yerine getirmek ve İSG mevzuatına uyum sağlamak, hem yasal zorunluluk hem de işletme sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu rehberde, temizlik şirketlerinin bilmesi gereken tüm SGK ve İSG gereksinimlerini detaylı olarak ele alacağız.
SGK Yükümlülükleri
İşyeri Tescili
Temizlik şirketi kurulduğunda SGK'ya işyeri tescili zorunludur:
- İşyeri bildirgesi: İşçi çalıştırılmaya başlanmadan önce
- NACE kodu: Temizlik hizmetleri için 81.21 (Binaların genel temizliği) veya 81.22 (Diğer bina ve endüstriyel temizlik)
- Tehlike sınıfı: Temizlik hizmetleri genellikle "tehlikeli" sınıfta değerlendirilir
- Alt işveren bildirimi: Asıl işveren bünyesinde çalışma durumunda
Sigortalı İşe Giriş Bildirimi
Her yeni çalışan için sigortalı işe giriş bildirimi yapılmalıdır:
- Süre: İşe başlamadan en az 1 gün önce
- Yöntem: e-Bildirge sistemi üzerinden elektronik olarak
- Ceza: Bildirimi yapılmayan her sigortalı için asgari ücret tutarında ceza
- İnşaat işleri: İnşaat sonrası temizlik projeleri için aynı gün bildirimi mümkün
Aylık Prim ve Hizmet Belgesi (APHB)
Her ay düzenli olarak bildirilmesi gereken belge:
| Prim Türü | İşveren Payı | İşçi Payı | Toplam |
|---|---|---|---|
| Kısa vadeli sigorta | %2 | - | %2 |
| Uzun vadeli sigorta | %11 | %9 | %20 |
| Genel sağlık sigortası | %7.5 | %5 | %12.5 |
| İşsizlik sigortası | %2 | %1 | %3 |
| Toplam | %22.5 | %15 | %37.5 |
İşsizlik Sigortası Primi
- İşveren payı: %2
- İşçi payı: %1
- Devlet katkısı: %1
- Toplam: %4
Kıdem Tazminatı Yükümlülüğü
- En az 1 yıl çalışan her işçi kıdem tazminatı hakkı kazanır
- Her yıl için brüt 1 aylık ücret tutarında
- 2025 yılı kıdem tazminatı tavanı: Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir
- Karşılık ayırma zorunluluğu olmasa da önerilir
2025 İstihdam Teşvikleri
SGK Prim Teşvikleri
Temizlik şirketlerinin yararlanabileceği teşvikler:
| Teşvik | Destek | Süre | Şart |
|---|---|---|---|
| 5 puanlık prim indirimi | İşveren SGK payından %5 indirim | Süresiz | Prim borcu yok |
| Genç istihdam teşviki | SGK primi devlet desteği | 12 ay | 18-29 yaş arası |
| Engelli istihdamı | SGK primi hazine karşılığı | Süresiz | Engelli çalışan |
| Kadın istihdamı | SGK primi desteği | 18-24 ay | İŞKUR kaydı |
| İlave istihdam teşviki | SGK primi + gelir vergisi desteği | 12 ay | Net istihdam artışı |
Asgari Ücret Desteği
2025 yılında prime esas günlük kazancı belirlenen sınırın altında olan sigortalılar için devlet desteği sağlanmaktadır.
İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Mevzuatı
6331 Sayılı İSG Kanunu Gereklilikleri
Temizlik şirketleri için zorunlu İSG yükümlülükleri:
1. İSG Profesyonelleri:
| Tehlike Sınıfı | İş Güvenliği Uzmanı | İşyeri Hekimi |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | C sınıfı, ayda 10 dk/çalışan | Ayda 5 dk/çalışan |
| Tehlikeli | B sınıfı, ayda 20 dk/çalışan | Ayda 10 dk/çalışan |
| Çok tehlikeli | A sınıfı, ayda 40 dk/çalışan | Ayda 15 dk/çalışan |
Temizlik sektörü genellikle "tehlikeli" sınıfta yer aldığından B sınıfı İGU ve işyeri hekimi zorunludur.
2. Risk Değerlendirmesi:
- İşyerinde mevcut tehlikelerin belirlenmesi
- Risklerin derecelendirilmesi (olasılık × şiddet)
- Kontrol önlemlerinin planlanması
- En az 4 yılda bir yenileme (tehlikeli sınıf için 2 yıl)
- Değişiklik durumunda güncelleme
3. Acil Durum Planı:
- Yangın, deprem, kimyasal dökülme senaryoları
- Acil durum ekipleri (söndürme, kurtarma, ilk yardım)
- Tahliye planı ve toplanma noktası
- Yılda en az 1 tatbikat
4. Çalışan Eğitimleri:
| Eğitim | Süre | Yenileme |
|---|---|---|
| Temel İSG eğitimi | 12 saat (tehlikeli) | 2 yılda bir |
| İlk yardım eğitimi | 16 saat | 3 yılda bir |
| Yangın eğitimi | 4 saat | Yıllık |
| Kimyasal güvenlik | 4 saat | Yıllık |
| KKD kullanımı | 2 saat | Yıllık |
2025 Güncellemesi: İSG eğitimlerinin uzaktan eğitim yöntemiyle verilmesine ilişkin düzenleme 5 Mart 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Temizlik Sektörüne Özgü İSG Riskleri
| Risk | Tehlike | Önlem |
|---|---|---|
| Kimyasal maruziyet | Solunum, cilt tahrişi | MSDS, KKD, havalandırma |
| Kayma-düşme | Islak zemin | Kaymaz ayakkabı, uyarı tabelası |
| Ergonomik | Bel-sırt ağrısı | Doğru kaldırma, uygun ekipman |
| Biyolojik | Enfeksiyöz atık | KKD, dezenfeksiyon |
| Elektrik | Islak elle cihaz kullanımı | Topraklama, kaçak akım rölesi |
| Yüksekte çalışma | Düşme | Emniyet kemeri, merdiven güvenliği |
| Kesici-delici | El yaralanması | Koruyucu eldiven |
İş Kazası Bildirimi ve Yönetimi
Bildirim Süreleri:
- İş kazası: Kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim
- Meslek hastalığı: Öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günü
- Ölümlü kaza: Derhal (en geç 24 saat)
Bildirim Yapılmamasının Cezası:
- SGK, sigortasız çalışan tarafından meydana gelen kazalarda tüm tedavi masraflarını, maluliyet maaşını ve tazminatları işverene rücu eder
- İdari para cezası uygulanır
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
Temizlik personeli için zorunlu KKD'ler:
| KKD | Kullanım | Standart |
|---|---|---|
| Koruyucu eldiven | Kimyasal, mekanik | EN 388, EN 374 |
| Güvenlik ayakkabısı | Kayma, düşen nesne | EN ISO 20345 |
| Koruyucu gözlük | Kimyasal sıçrama | EN 166 |
| Solunum maskesi | Toz, kimyasal buhar | EN 149 (FFP2/FFP3) |
| Koruyucu önlük | Kimyasal, ıslak | EN 14605 |
| İş elbisesi | Genel koruma | EN 340 |
| Emniyet kemeri | Yüksekte çalışma | EN 361 |
Sigorta Gereksinimleri
Zorunlu Sigortalar
| Sigorta | Açıklama | Kapsam |
|---|---|---|
| İşveren mali mesuliyet | İş kazası tazminat | Çalışan yaralanma/ölüm |
| Üçüncü şahıs mali mesuliyet | Müşteri mekanında hasar | Maddi hasar tazminatı |
| Mesleki sorumluluk | Hizmet hatası | Profesyonel sorumluluk |
İsteğe Bağlı ama Önerilen Sigortalar
- Ekipman tüm riskleri sigortası
- Araç kasko (temizlik araçları)
- Kilit adam sigortası
- Siber güvenlik sigortası (dijital sistemler için)
Denetim ve Yaptırımlar
SGK Denetimleri
- Kayıt dışı çalıştırma kontrolü
- Prim ödeme kontrolü
- Tehlike sınıfı doğrulama
- Alt işveren ilişkisi inceleme
İSG Denetimleri
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri
- Risk değerlendirmesi kontrolü
- Eğitim kayıtları kontrolü
- KKD kullanımı kontrolü
- Acil durum hazırlığı kontrolü
İdari Para Cezaları (2025)
| İhlal | Ceza Miktarı |
|---|---|
| Risk değerlendirmesi yapmama | Her ay 15.000+ ₺ |
| İSG eğitimi vermeme | Çalışan başına 5.000+ ₺ |
| İş kazası bildirmeme | 10.000+ ₺ |
| Sigortasız çalıştırma | Çalışan başına asgari ücret |
| İSG uzmanı/hekim görevlendirmeme | Aylık 15.000+ ₺ |
Apartora Clean ile Mevzuat Uyumu
Apartora Clean modülü, yasal uyum süreçlerinde:
- SGK bildirge takibi: İşe giriş/çıkış bildirim hatırlatmaları
- İSG eğitim takvimi: Personel bazlı eğitim planlama ve takip
- Sertifika yönetimi: Geçerlilik süresi takibi ve yenileme uyarıları
- Risk değerlendirmesi: Dijital risk değerlendirme formları
- KKD dağıtım kaydı: Personele verilen KKD kayıtları
- İş kazası raporlama: Dijital olay bildirim formu
- Denetim hazırlığı: Mevzuat uyum kontrol listesi
Sonuç
Temizlik şirketleri için SGK ve İSG mevzuatına uyum, hem yasal zorunluluk hem de iş sürdürülebilirliği açısından vazgeçilmezdir. Doğru sigortalama, zamanında bildirimler, etkili eğitim programları ve düzenli risk değerlendirmeleri ile hem çalışanlarınızı korur hem de işletmenizi yasal yaptırımlardan güvende tutarsınız. İstihdam teşviklerinden yararlanarak maliyetlerinizi optimize edebilir, dijital yönetim araçlarıyla mevzuat uyum süreçlerinizi otomatikleştirebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Temizlik şirketleri hangi tehlike sınıfında yer alır?
Temizlik hizmetleri genellikle 'tehlikeli' sınıfta değerlendirilir. Bu nedenle B sınıfı iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesi, çalışan başına ayda 20 dakika İGU hizmeti zorunludur.
Temizlik personeli için hangi KKD'ler zorunludur?
Koruyucu eldiven, güvenlik ayakkabısı, koruyucu gözlük, solunum maskesi ve koruyucu önlük temel zorunlu KKD'lerdir. Yüksekte çalışma varsa emniyet kemeri de gerekir.
İş kazası bildirimi kaç gün içinde yapılmalıdır?
İş kazası 3 iş günü, meslek hastalığı 3 iş günü, ölümlü kaza en geç 24 saat içinde SGK'ya bildirilmelidir. Bildirmemenin cezası 10.000+ ₺ idari para cezasıdır.
Temizlik şirketleri hangi SGK teşviklerinden yararlanabilir?
5 puanlık prim indirimi, genç istihdam teşviki (18-29 yaş), kadın istihdamı desteği, engelli istihdamı ve ilave istihdam teşviki başlıca fırsatlardır.
İSG eğitimi uzaktan verilebilir mi?
Evet, 5 Mart 2025 tarihli yönetmelik değişikliğiyle İSG eğitimlerinin uzaktan eğitim yöntemiyle verilmesi mümkün hale gelmiştir.
⚠️ Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki mütalaa, mali danışmanlık, yatırım tavsiyesi veya mesleki görüş niteliği taşımaz. Okuyucu ile herhangi bir danışmanlık ilişkisi oluşturmaz.
- •Mevzuat değişebilir: Bu yazı, yayın tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Kanun, yönetmelik ve yargı kararları değişmiş olabilir. Güncel mevzuat için Resmi Gazete'yi kontrol edin.
- •Her durum farklıdır: Apartman/site yönetim planları, sözleşmeler ve yerel uygulamalar farklılık gösterir. Genel bilgiler sizin durumunuza uymayabilir.
- •Profesyonel destek alın: Karar vermeden önce mutlaka Avukat, SMMM veya ilgili alanın uzmanına danışın.
- •Hesaplama araçları tahminidir: Sitemizdeki hesaplama araçları yaklaşık sonuç verir, resmi işlemler için yetkili kurumları kullanın.
Apartora Yazılım A.Ş., bu içeriğin kullanımından, yorumlanmasından veya içeriğe dayanılarak alınan kararlardan doğabilecek doğrudan, dolaylı, özel veya arızi zararlardan hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.